PUBLIKACJE NAUKOWE

Zgłębianie dziejów ziemi jastrzębskiej wiąże się z odkrywaniem kart nieznanej powszechnie historii. Tworzyły ją i kształtowały kolejne pokolenia mieszkańców. I chociaż często pamięć o ich imionach i nazwiskach przykrył kurz zapomnienia, to wciąż przecież owocuje ich trud i praca. Na kładzionych przez nich fundamentach i kolejnych warstwach murów wciąż wznoszony jest gmach dobra wspólnego. W wyniku niekorzystnych sytuacji zewnętrznych, choćby w czasie różnych wojen, budowanie to wiązało się z odbudowywaniem. Zawsze jednak kolejnym pokoleniom mieszkających tu ludzi towarzyszyła determinacja w tworzeniu i utrwalaniu dobra. Chociaż okoliczne miasta czy osady miały może bardziej sprzyjające warunki rozwoju, to przecież kolejne pokolenia, na przestrzeni ponad sześćsetletnich dziejów Jastrzębia i długiej historii innych miejscowości tworzących dziś gminę Jastrząb, na tej samej ziemi starały się o jak najlepsze warunki egzystencji i rozwoju. Jednocześnie chciały, by kolejne pokolenia mogły dziedziczyć owoce (choćby były nawet niezbyt obfite) ich życia i pracy.

Przeżycia towarzyszące obchodom 600-lecia Jastrzębia zaowocowały potrzebą swoistego „nadrobienia” i „uzupełnienia” odczuwalnego niedosytu wiedzy na temat dziejów naszej małej ojczyzny. Przysłowiowym kamieniem milowym w tym temacie była konferencja naukowa w dniu 25 czerwca 2022 r. Ukazała ona bogactwo kolejnych kart historii, które oczekują na odczytanie i refleksję, jak też 10 wielość wciąż jeszcze nieznanych zagadnień z przeszłości ziemi jastrzębskiej. Tym bardziej trzeba więc wyrazić radość z tego, że zdecydowano się kontynuować rozpoczętą refleksję nad dziejami, co znalazło swój wyraz w zorganizowanych już w kolejnych latach dwóch sesjach naukowych, w czasie których przedstawiono wybrane aspekty z dziejów Jastrzębia, ale również Nowego Dworu i Woli Lipienieckiej.

Niniejsze opracowanie zawiera wystąpienia wygłoszone w czasie sesji naukowej, która odbyła się w Jastrzębiu 13 września 2024 r. Wydarzenie to, cieszące się dużym zainteresowaniem, zostało zorganizowane pod patronatem Stowarzyszenia „Rozwój i Innowacje Gminy Jastrząb”. Publikację tę otwiera szczegółowy opis sesji naukowej przygotowany przez jej moderatora – Kamila Walkiewicza. Następnie zamieszczono wykład dr. hab. Katarzyny Justyniarskiej-Chojak z Uniwersytetu Jana Kochanowskiego w Kielcach zatytułowany: „Jastrząb i jego mieszkańcy w świetle ksiąg miejskich z XVII wieku”. Kolejną część tej publikacji stanowi wykład wygłoszony przez Piotra Lendziona – studenta Uniwersytetu Kardynała Stefana Wyszyńskiego w Warszawie, a ukazujący zarys dziejów jego rodzinnej miejscowości – Woli Lipienieckiej. Nowością podczas tegorocznej sesji naukowej stał się cykl zatytułowany „Żyją w naszej pamięci”. W zamyśle organizatorów sesji, w ramach tego cyklu przywoływane będą postaci zmarłych mieszkańców ziemi jastrzębskiej, by utrwalić drogi ich życia i ukazać tworzone przez nich dobro. W bieżącym roku przedstawiono drogi życia i służbę innym podejmowaną przez Barbarę Wanat (1940–2018). Komunikat ukazujący tę sumienną i gorliwą pielęgniarkę i społeczniczkę również znajduje się w tej książce. Publikację zamyka dokumentacja fotograficzna sesji naukowej.

Jestem ogromnie wdzięczny dr hab. Katarzynie Justyniarskiej- Chojak i Piotrowi Lendzionowi za wygłoszone wykłady i za przygotowanie ich do druku. Dziękuję Prof. dr. hab. Pawłowi Skibińskiemu z Uniwersytetu Warszawskiego i Prof. dr. hab. Janowi Żarynowi z Uniwersytetu Kardynała Stefana Wyszyńskiego za recenzje tego tomu. Wdzięczny jestem Katarzynie Bąk za projekt okładki i Justynie Kłopotowskiej za korektę. Dziękuję również Autorom zdjęć z sesji naukowej: Michałowi Gajewskiemu i Hubertowi Madejowi.

Wyrażam wielką radość, że do rąk Czytelników trafia drugi już tom z serii Z dziejów ziemi jastrzębskiej. Publikacje te – obok książek ukazujących się corocznie od 2016 r. w ramach jastrzębskiej serii parafialnej Jastrzębskie Drogi Wiary – tworzą naszą lokalną bibliotekę i chociaż w części odpowiadają na dotychczasowy brak publikacji na temat Jastrzębia i gminy Jastrząb. Bez wątpienia to, że nasza lokalna społeczność cieszy się dwiema seriami wydawniczymi, które skupiają się na przedstawianiu jej przeszłości, jest słusznym powodem do dumy.

Niech niniejsza publikacja przysłuży się pogłębieniu wiedzy na temat dziejów ziemi jastrzębskiej. Niech będzie miłą pamiątką tegorocznej sesji naukowej. Odkrywanie zaś kolejnych kart bogatej historii gminy Jastrząb niech stanowi zachętę do dalszych wytrwałych poszukiwań i zgłębiania tajemnic przeszłości naszej małej ojczyzny. Ks. Albert Warso